ην Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026, ολοκληρώθηκε η τέταρτη και τελευταία ημέρα της επιτόπιας επαναξιολόγησης του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής.
Το πρόγραμμα της ημέρας ανέδειξε όχι μόνο τον γεωλογικό και φυσικό πλούτο της Λαυρεωτικής, αλλά και τη δυναμική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας στη διατήρηση της πολιτιστικής της ταυτότητας και στην ανάδειξη της μοναδικής κληρονομιάς του τόπου.
Οι αξιολογήτριες της UNESCO, Naomi Foster και Leire Maria Barriuso Astigarraga, ξεκίνησαν την ημέρα τους με επίσκεψη στο Κέντρο Επισκεπτών του Γεωπάρκου Λαυρεωτικής, όπου ενημερώθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο το Γεωπάρκο παρουσιάζει και προβάλλει τη γεωλογική, μεταλλευτική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής μέσα από σύγχρονες εκθεσιακές και εκπαιδευτικές δράσεις.
Ακολούθησε εσωτερική συνάντηση εργασίας των αξιολογητριών, κατά την οποία εξετάστηκαν τα στοιχεία και τα τεκμηριωτικά κείμενα που έχουν υποβληθεί από το Γεωπάρκο Λαυρεωτικής στο πλαίσιο της διαδικασίας επαναξιολόγησης, σε συνδυασμό με τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις που αποκόμισαν κατά τη διάρκεια της τετραήμερης επιτόπιας επίσκεψής τους.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Λαυρεωτικής επίσημη συνάντηση, κατά την οποία συζητήθηκαν θέματα που αφορούν στη λειτουργία, τη διαχείριση και τις αναπτυξιακές προοπτικές του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής, παρουσία του Δημάρχου κ. Δημήτρη Λουκά καθώς και του κ. Κώστα Λεβαντή, Αντιπροέδρου της ΔΑΝΕΤΑΛ, η οποία διαχειρίζεται το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Λαυρεωτικής.
Ένας από τους πιο ξεχωριστούς σταθμούς της ημέρας ήταν η θαλάσσια περιήγηση με σκάφος, κατά μήκος της ακτογραμμής της Λαυρεωτικής, όπου οι αξιολογήτριες, συνοδευόμενες από την ομάδα του Γεωπάρκου, απέκτησαν μία διαφορετική εικόνα της περιοχής, πλέοντας από το λιμάνι του Λαυρίου έως το ακρωτήριο του Σουνίου και τη νησίδα Πάτροκλος. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής προσέγγισαν σημεία ιδιαίτερου γεωλογικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ενώ είχαν την ευκαιρία να αντιληφθούν τη μοναδική σύνδεση του παράκτιου τοπίου με τη μεταλλευτική ιστορία της Λαυρεωτικής. Μέσα από αυτή τη θαλάσσια διαδρομή απόλαυσαν τη θέα του εμβληματικού Ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της αρχαιότητας.
Το πρόγραμμα συνεχίστηκε με επισκέψεις σε φορείς που αποτελούν ζωντανά κύτταρα της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Λαυρεωτικής και διατηρούν αναλλοίωτα τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου.
Στην Κοινωνική Πρωτοβουλία Γυναικών «Μνησιμάχη», τις αξιολογήτριες υποδέχθηκαν η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Τώνια Χριστοδούλου, καθώς και τα μέλη κ. Δώρα Τσιαβή, κ. Βασιλική Τσούκαλη, κ. Αργυρώ Αθανασίου και η κ. Άντζελα, παρουσιάζοντας το έργο και τις πρωτοβουλίες του συλλόγου για τη διατήρηση των τοπικών παραδόσεων, της λαϊκής δημιουργίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Λαυρεωτικής. Συμμετέχει ενεργά στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου, συμβάλλοντας στην προετοιμασία τοπικών προϊόντων, όπως οι γνωστές παραδοσιακές γκόγκλιες (χειροποίητα ζυμαρικά), και εδεσμάτων σε εκδηλώσεις του Δήμου Λαυρεωτικής, συνεργάζεται με σχολεία, το τοπικό ΚΑΠΗ και ενορίες για τη διάδοση των παραδόσεων, συμμετέχει σε δράσεις κοινωνικής προσφοράς, όπως τα συσσίτια (γεύματα αγάπης), ενώ διαθέτει και προωθεί τοπικά παραδοσιακά γεωπροϊόντα της Λαυρεωτικής. Παράλληλα, δίνει ενεργό «παρών» και σε αποκριάτικα δρώμενα, αναβιώνοντας παλαιότερα τοπικά έθιμα και συμβάλλοντας στη διατήρηση της πολιτιστικής συνέχειας της περιοχής.
Στο Λύκειο των Ελληνίδων Κερατέας, η Πρόεδρος κ. Σταυρούλα Μπούζα, η Γενική Γραμματέας κ. Σοφία Συρίγου, η επίτιμη Πρόεδρος κ.Κατερίνα Πετρολιάγκη, η Αντιπρόεδρος κ. Αγγελική Πρίφτη, η Έφορος Ιματιοθήκης κ. Χρυσάνθη Κουρμούκη και η Ταμίας κ. Κατερίνα Παππά, η οποία ήταν ντυμένη με την παραδοσιακή ενδυμασία, καλωσόρισαν τις αξιολογήτριες και τις ξενάγησαν στους χώρους του, παρουσιάζοντάς τους τη σημαντική συλλογή παραδοσιακών ενδυμασιών, καθώς και τις δράσεις του Λυκείου για τη διατήρηση και τη διάδοση της ελληνικής παράδοσης στην Κερατέα. Το Λύκειο διδάσκει παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς σε παιδιά και ενήλικες, διατηρεί και παρουσιάζει ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές και έθιμα, διοργανώνει μουσικοχορευτικές παραστάσεις και συμμετέχει σε φεστιβάλ. Μέσα από τα ενεργά του τμήματα και τις συνεχείς παραστάσεις του, συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση και διάδοση της ελληνικής λαϊκής παράδοσης, παρουσιάζοντας χορούς από διάφορες περιοχές της χώρας με αυθεντικές φορεσιές και μουσικές.
Στον Λαογραφικό Σύλλογο Κερατέας «Απόλλων», ο Πρόεδρος Χρήστος Τόλιας υποδέχθηκε τις αξιολογήτριες και τους παρουσίασε το πολυετές έργο του συλλόγου, το οποίο επικεντρώνεται στη διατήρηση και ανάδειξη της λαϊκής παράδοσης, των τοπικών εθίμων και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κερατέας και της Ελλάδας. Ο σύλλογος διαθέτει τμήματα εκμάθησης ελληνικών παραδοσιακών χορών για παιδιά και ενήλικες, καθώς και παραδοσιακή χορωδία. Παράλληλα τους μίλησαν για τις πολυάριθμες πολιτιστικές δράσεις, τις μουσικοχορευτικές παραστάσεις, τα φεστιβάλ και τις συμμετοχές του συλλόγου σε εκδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάδοση της ελληνικής πολιτιστικής παράδοσης.
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε στη Δημοτική Παραδοσιακή Σχολή Κερατέας «Το Κοπανέλι», όπου η κ.Μαρίκα Μέγγουλη παρουσίασε τη δράση της σχολής και τη συμβολή της στη διατήρηση και διδασκαλία της παραδοσιακής τέχνης του κοπανελιού, της λεπτεπίλεπτης δαντέλας που δημιουργείται με ξύλινα αδράχτια (κοπανέλια) και αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς των Μεσογείων και ιδιαίτερα της Κερατέας. Η σχολή εκπαιδεύει νέους και ενήλικες στην τεχνική αυτή, διοργανώνει εκθέσεις και παρουσιάσεις, συμμετέχει ενεργά σε πολιτιστικές εκδηλώσεις και συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση της παραδοσιακής τέχνης, διατηρώντας ζωντανή τη συνέχεια της τοπικής χειροτεχνικής παράδοσης.
Με την ολοκλήρωση της επιτόπιας επαναξιολόγησης του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής, επιβεβαιώθηκε ότι η αξία του δεν περιορίζεται μόνο στους μοναδικούς γεώτοπους και στα μνημεία του, αλλά εκφράζεται και μέσα από τους ανθρώπους, τους συλλόγους και τους φορείς που διαφυλάσσουν καθημερινά την ιστορία, τις παραδόσεις και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου. Το συνολικό πρόγραμμα των επισκέψεων και συναντήσεων κατέδειξε τη στενή διασύνδεση της γεωλογικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ταυτότητας της Λαυρεωτικής, αναδεικνύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του Γεωπάρκου και τη συλλογική προσπάθεια που καταβάλλεται για τη διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξή του στο πλαίσιο του Δικτύου Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO.
